a może bliżnim jest gospodarz? bo to on ma mieć staranie i dostał i dostanie zapłatę. Ta przypowieść ma kilka poziomów odczytywania. Stając wobec wroga zakreśla efekt- stajesz się ofiarą i potrzebujesz pomocy bliźniego. A kto cię do tego bliźniego zaprowadza?  Ale nic tam nie ma o woli oporu ofiary i jego skuteczności. Kontekst tej przypowieści nie dotyczy jak być bliźnim bandyty lecz jak być bliźnim ofiary. Oraz jak to jest nagradzane wraz z pewnością nagrody.

Dla porządku dodam, że ja nie pretednuję do odnajdowania kontekstów perykop. Piszę o słowach, które "wybijają się" z tekstu i o moich myślach ich dotyczących. Dlatego, zgadzając się z tym, że przypowieść ma kilka poziomów, odnoszę się tylko do jednego z nich.  Dla mnie ta przypowieść to odpowiedź Jezusa na głupkowate pytanie uczonego w Prawie, który, najzwyczajniej w świecie "rżnie głupa".

W judaiźmie określenie "bliźni" wcale nie oznaczało tego samego, co ono znaczy w personaliźmie chrześcijańskim. Judaizm bowiem to cywilizacja gromadnościowa (trafna klasyfikacja Konecznego), zatem bliźni wg tej cywilizacji to wyłacznie wyznawca Starego Przymierza. Pozostali to “gojim” (obcy, nieczyści, tj. żyjący w rytualnej nieczystości, bo nie stosuja praktyk oczyszczania przewidzianych w Prawie), a nie żadni tam bliźni. Samarytanin także był wyznawcą Starego Przymmierza, jakkolwiek nie w wersji kapłanów i saduceuszów ze Świątyni Jerozolimskiej.

Niezłe. O tym również myślałem, ale doszedłem do zupełnie innych wniosków. Otóż wyszło mi, że Pan Jezus jest tym pobitym przez zbójców - Żydzi Go odrzucili a przyjęli poganie. Tym razem jednak skupiłem się nad czymś innym. Chętnie bym posłuchał tego kazania, ale rozumiem, że nie było ono nagrywane...

To nie był główny powód, pomijajac ze nietrafne jest okreslenie Samarii jako ziemi zamieszkalej przez obcy dla Judejczyków etnos. Gród Samaria (Szomron) został  stolicą północnego Królestwa Judejskiego w 875 roku przed Chr. Podział jednolitego królestwa na pólnocne (Izrael) i południowe (Juda) dokonał się ponad sto lat wczesniej (w 997 a.Ch.n.). W końcu VIII stulecia przed Chr. pólnocne królestwo zostało podbite przez Asyrię i stało się częścią jej imperium (satrapia), nastepnie weszlo w skład imperium babilońskiego, a potem składową jednej z części po imperium macedońskim. Wówczas w Samarii, a przede wszystkim w jej stolicy, wzrastała  dominacja obcych etnosów (grecy, syryjczycy, etc.). część ludnosci, uznająca sie za potomków pokoleń Efraima i Manassesa (synowie biblijnego Józefa - wicekróla Egiptu). Niemniej część ludności Samarii
pozostała wierna wiary przodków, oddając kult bogu Izraela na górze Garizim wznoszacej sie w poblizu  Sychem (dzisiaj Nablus), i wybudowała świątynię ( w miejsce zburzonej przez Babilonczyków świątyni w Jerozolimie). Gdy do Judei powrócili tzw. wygnńcy z babilonii (społeczność Golah), nie uznali kultu na górze garizim i nie chcieli zadnych kontaktów z Samarytanami. Odmówili im udziału w odbudowie swiątyni w Jerozolimie , uznajac ich za "nieczystych", tj. skalanych kontaktami z niewiernymi. W odwecie samarytanie  podrzucli na teren swiatyni jerozolimskiej łby świnskie, bezczeszcząc w ten sposób to miejsce.

Od tej pory Judejczycy "skreślili" Samarytan. I pomimi iz Herod Wielki zasiedlił miasto duża ilośćią judejskich weteranów, Samaria i jej mieszkancy pozostali wyklęci i nadal nie są Formalnie uznawani za Lud Przymierza.
 Swiatynia na górze Garizim została zniszczona po sukcesie antygreckiego powstania machabejskiego przez władcę judy Jana Hirkana. To nie ma juz praktyczneho znaczenia, bo Samarytan wiernych tradycji (kultu na górze Garizim) pozostał niecały tysiac.

Ale w czasach Jezusa nazarejczyka była to liczna społeczność, aczkolwiek nie uznawana za Lud Przymierza przez teokrację judejską. Nawiasem mówiąc ta sama  teokracja skazała na smierć  także Jezusa Nazarejczyka, klasyfikując Go jako fałszywego mesjasza. 
 

Owszem, Samaria została zasiedlona obcym etnosem, ale dotyczyło to głownie jej stolicy (Sebasta). Mieszkancy wsi w większosci nie zostali przesiedleni ( np. do Babilonii). Oczywiste jest, iż teokracja judejska (sanhedryn jerozolimski) nie tolerował zadnej konkurencji w kwestiach kultu.

szerzej:
http://stanislaw-orda.szkolanawigatorow.pl/herod-i-jezus-cz1
http://stanislaw-orda.szkolanawigatorow.pl/herod-antypas-i-jezus-kontynuacja-albo-cz-2
http://stanislaw-orda.szkolanawigatorow.pl/jezus-i-herod-antypas-dokonczenie

oraz pozstałe notki "Cyklu Jezusowego".
  

Należy oderwać się od kontekstu odnoszonego do pojęć zrozumiałych dla ówczesnych słuchaczy. Miłosierdzie jest tylko w Nim. i On jest nośnikiem miłosierdzia. Bywa, że trafia lub wybiera takich 'gospodarzy'. Egzaltowanie się, że to Żydzi, Samarytanin zawęża rozpoznanie przypowieści.